Szopki bożonarodzeniowe
Przygotowania do Bożego Narodzenia trwają długo. Te niezwykłe i jedyne w swoim rodzaju święta mają niepowtarzalną atmosferę. Polska kultura stworzyła wiele wspaniałych tradycji bożonarodzeniowych. Typowo polskim zwyczajem jest łamanie się opłatkiem oraz śpiewanie kolęd. Niektóre tradycje znane są także w innych krajach. Do takich zwyczajów bożonarodzeniowych należy tworzenie szopek bożonarodzeniowych oraz jasełka.
Według tradycji, pierwszą szopkę betlejemską zbudował św. Franciszek z Asyżu, w wiosce Greccio, w 1223 r. Szopka ta była raczej pierwowzorem jasełek, gdyż były to scenki opowiadające o Narodzeniu Pańskim. Święty użył w tym żywego osła i woła. Jednak dużo wcześniej, jeszcze w IV w wybudowano w Betlejem bazylikę, w której wyraźnie oznaczono miejsce, w którym miał stał żłóbek. Wkrótce Rzym także chciał mieć swój żłóbek. Od VI w w tamtejszym kościele S. Maria Maggiore czczono relikwie żłóbka, uważane za autentyczne, pochodzące z groty betlejemskiej. Tam też znajduje się częściowo zachowana marmurowa rzeźba Arnolfo di Cambio z 1272 r., uważana za pierwowzór szopki.
Zwyczaj stawiania w kościołach szopki zapanował w ostatniej ćwierci XV w w Neapolu. Stamtąd, na ,początku XVI w zaczął rozpowszechniać się na pozostałe części Włoch i Hiszpanię, a za jej pośrednictwem także do Ameryki Łacińskiej. Już pod koniec tego wieku, zwyczaj stawiania szopek betlejemskich znany był we wszystkich krajach katolickich. W drugiej połowie XVI w tradycja ta dotarła także do Polski.
Szopki pochodzące z XV – XVIII wieku określane są mianem typu neapolitańskiego. Charakteryzuje się on tym, że Świętej Rodzinie towarzyszą przy żłóbku charakterystyczni przedstawiciele danego narodu: mieszczanie, chłopi, rzemieślnicy, górale, aktualni przedstawiciele władzy cywilnej, wojsko, itp.
W XIX w zaczęły powstawać tzw. szopki orientalne. Miały one swoim wyglądem, bardziej przypominać Betlejem niż najbliższą okolicę.
W naszych czasach dominują szopki takie jak na początku. Wyraźnie widoczne są w nich cechy poszczególnych tradycji ludowych. Wśród wielu tradycyjnych polskich szopek najbardziej znane są tzw. szopki krakowskie, których historia sięga XIX wieku.
Od 1937 roku istnieje tradycyjny konkurs szopek. Doroczna ich wystawa odbywa się w pobliżu pomnika Adama Mickiewicza na Rynku Krakowskim.